آورده‌های برجام

مسعود سلطانی- برجام یا همان «برنامه جامع اقدام مشترک» توافقی میان ایران و کشورهای ۱+۵ بود که از روز اجرایی‌شدن آن در روز ۲۷دی۹۴ تاکنون، دقیقا دوسال می‌گذرد. به‌موجب این توافق، ۱۸قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل متحد و شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی علیه ایران برداشته شد، قطعنامه‌هایی کمرشکن که تنها یک مورد آن، ناظر به قرارگرفتن ایران در فصل هفتم منشور سازمان ملل بود و طبق آن، کشور ما خطری برای امنیت بین‌الملل تلقی می‌شد و سایه حمله نظامی روی سر کشور ما افتاده بود.
۲۷‌دی‌ماه با قرائت بیانیه‌ای مشترک توسط محمد‌جواد ظریف و فدریکا موگرینی، برجام اجرایی شد و قطعنامه‌های علیه ایران باطل اعلام شد و علاوه‌بر‌آن، تحریم‌های اقتصادی اتحادیه اروپا و تحریم‌های مرتبط با بخش هسته‌ای آمریکا علیه ایران برداشته شد.امروز دقیقا ۷۳۰روز از اجرایی‌شدن برجام می‌گذرد و دهان‌کجی‌های آمریکایی‌ها به ریاست ترامپ، کمترین تأثیر را بر کشور ما داشته و دوران انزوای بین‌المللی ایران به سر آمده است.
برجام در ابتدای سال۲۰۱۶ اجرایی شد. مؤسسه مک‌کنزی در گزارش سال۲۰۱۶ خود پیش‌بینی کرده بود که ایران در ۲۰سال آینده حداقل یک تریلیون‌دلار سرمایه خارجی جذب خواهد کرد. در این گزارش سعی کرده‌ایم تأثیر برجام را بر افزایش سرمایه‌گذاری‌های خارجی در خراسان‌رضوی بررسی کنیم.

تأثیر سرمایه‌گذار خارجی
درباره تأثیر سرمایه‌گذاری خارجی، مطالب بسیاری می‌توان گفت، اما مهم‌ترین نتیجه آن، افزایش قدرت چانه‌زنی ایران در سیاست خارجی است؛ زیرا با افزایش سرمایه‌گذاری‌های خارجی، منافع کشورهای سرمایه‌گذار در‌گروی ثبات و تأمین امنیت اقتصادی و به‌تبع آن، امنیت ملی ایران است.
علاوه‌بر تأثیرات سیاسی و امنیتی، سرمایه‌گذار خارجی در انتقال تکنولوژی و پیشرفت کشور مؤثر است. بهره‌برداری‌نکردن از میادین مشترک گازی با کشورهای حوزه خلیج فارس، نمونه بارز نقش انتقال نیافتن تکنولوژی به کشور است. لذا می‌توان گفت جذب سرمایه خارجی نه‌تنها نیاز، بلکه ضرورت کشور است.
تا پیش‌از برجام، به‌واسطه وضع تحریم‌های اقتصادی علیه کشورمان، شاهد افزایش ریسک سرمایه‌گذاری در کشور بودیم و به‌طورکلی ایران، جذابیت خود را برای جلب سرمایه‌های خارجی از دست داده بود و به‌طور مستقیم و غیرمستقیم موجب کاهش یا قطع همکاری بسیاری از سرمایه‌گذاران خارجی فعال در کشور می‌شد. دراین‌زمینه می‌توان به قطع همکاری شرکت‌های پژو و دوو با صنایع خودروسازی کشور، خروج رویال داچ‌شل از پروژه فاز۱۳ پارس جنوبی، توقف سرمایه‌گذاری توتال فرانسه در صنایع نفت و گاز ایران و... اشاره کرد.

۲۵۰۰‌میلیارد تومان سرمایه‌گذاری خارجی در استان
سرپرست حوزه امور اقتصادی و سرمایه‌گذاری استانداری خراسان‌رضوی، دراین‌باره و در پاسخ به منتقدان اقتصادی برجام می‌گوید: مبنای تهیه آمارها تفاوتی نکرده است؛ قبلا هم روش سنجیدن نرخ بیکاری، میزان سرمایه‌گذاری و‌... مثل امروز بوده است. تا همین امروز ۲هزار و ۵۵۲‌میلیارد‌تومان سرمایه‌گذاری خارجی در استان ثبت شده است. این مبلغ صرفا مواردی است که ثبت شده است و وزیران مرتبط تأیید کرده‌اند.
علی رسولیان در ادامه می‌افزاید: همین چند وقت پیش، یک شرکت کره‌ای ۴۳۳‌میلیون یورو در مشهد سرمایه‌گذاری کرد. در سال ۹۶ نیز یک کارخانه کاغذ را در استان افتتاح کردیم که ارزش سرمایه‌گذاری آن بالغ‌بر ۱۷۰میلیاردتومان بود. همچنین امسال برخی تولیدات در استان ۹۰درصد رشد داشته و افزایش پیدا کرده است. به‌جز دو یا سه کالا مثل موتورسیکلت که آلوده‌کننده هواست و سیاست ما کاهش تولید آن است، همه کالاهای تولیدی در استان رشد کرده است.

از اهداف برنامه ششم توسعه جلوتریم
وی ادامه می‌دهد: همچنین آمار نرخ بیکاری که تا فصل تابستان سنجیده شده، به ۱۰.۱ رسیده است و امیدواریم پس‌از سنجش آمار پاییز کمتر هم بشود. پروانه‌های بهره‌برداری صنایعی نیز که افتتاح شده‌اند، امسال تقریبا ۱۰برابر سال۹۲ بوده است. درزمینه اشتغال هم فقط در تابستان سال گذشته ۱۸۴هزارنفر افزایش اشتغال در استان داشتیم. تأکید می‌کنم افزایش داشتیم؛ ممکن است برخی بگویند ۱۸۴هزار اشتغال بوده و تعدادی هم بیکار شدند، اما باید بگویم تعداد کسانی هم که متأسفانه بیکار شدند، در این آمار لحاظ شده است. اکنون ۲میلیون و ۱۶۴هزار شاغل در استان داریم، اما سال گذشته یک‌میلیون و ۹۸۰هزار شاغل داشتیم.
سرپرست حوزه امور اقتصادی و سرمایه‌گذاری استانداری خراسان‌رضوی درباره پروژه‌هایی که با سرمایه‌گذاری خارجی درحال اجراست، می‌گوید: درزمینه صنایع انرژی‌های خورشیدی به ارزش ۵۰۰میلیون یورو با سرمایه‌گذاران اسپانیایی درحال مذاکره‌ایم. همچنین شرکتی برای نیروگاه تولید برق وارد شده و مجوز آغاز فعالیت خود را گرفته است. اینکه نوع نگاه شرکت‌های خارجی تغییر یافته و برای سرمایه‌گذاری به ایران می‌آیند، قطعا از نتایج برجام است. روابط خارجی ما در سالیان اخیر بسیار بهبود پیدا کرده است.

سایه سیاه‌نمایی بر اقتصاد
رسولیان ضمن ارائه آمارهایی درباره میزان صادرات استان بیان می‌کند: صادرات استان در هشت‌ماهه امسال نسبت‌به مدت مشابه سال قبل ۱۱.۵ درصد رشد داشته است. ممکن نیست که تمام شاخص‌های اقتصادی رشد کند و اثر آن را در جامعه نبینیم. فکر می‌کنم اثرات مثبت اقتصادی در جامعه هم وجود دارد، اما آن‌قدر علیه دولت تبلیغات منفی شده است که اتفاقات مثبت آن‌گونه‌که باید، دیده نمی‌شود. وی در پایان می‌گوید: شاخص اقتصادی نداریم که منفی باشد. حرکت اقتصاد استان روبه‌رشد است. باوجوداین، اهداف ما بیش از این است. هدف ما ۶۳هزارمیلیاردتومان سرمایه‌گذاری، کاهش نرخ بیکاری تا ۷درصد، ایجاد ۴۳۰هزار شغل و... است. این اهداف، آرزو نیستند و می‌توان به آن‌ها دست یافت. همین امسال در ایجاد اشتغال از برنامه‌مان جلوتر هستیم. طبق برنامه، ایجاد ۱۲۳هزار شغل، هدف امسال بود که از برنامه جلو افتادیم و ۱۶۰هزار شغل ایجاد کردیم. برنامه ششم توسعه در استان کاملا مدون و مشخص است و برای آن برش بخشی، دستگاهی و شهرستانی تدوین کرده‌ایم. سال آینده، خشک‌سالی ما را اذیت خواهد کرد؛ با‌وجوداین امیدواریم تمام برنامه‌ها در سال آتی نیز انجام شود.

دسترسی به بازارهای جهانی
شاید اصلی‌ترین تأثیر اقتصادی برجام را قبل‌از مردم عادی و مسئولان، فعالان اقتصادی درک کنند. به‌همین دلیل، سراغ دکتر غلامحسین شیبانی رفتیم. او معاون پشتیبانی کارخانجات الکترواستیل است و درباره تأثیر برجام بر فعالیت‌های اقتصادی به خبرنگار شهرآرا می‌گوید: قبل‌از برجام مشکل ما نبود ثبات در بازار و امکان دسترسی به بازارهای تامین تجهیزات بود، یعنی به ما اعتماد نداشتند و تجهیزات مورد نیاز را که تولید داخلی نداشت به راحتی به ما نمی‌فروختند.
او ادامه می‌دهد: ‌بعد از برجام در این دو زمینه، کار تسهیل شد؛ یعنی دسترسی به بازار‌های تأمین‌کننده مواد اولیه تا‌حدودی بیشتر شد. الان دستگاه‌هایی که محصولات جدید‌ را با آن‌ها تولید می‌کنیم، به‌روز است و همچنین مواد اولیه مورد‌نیاز را می‌توانیم تأمین کنیم.
این فعال اقتصادی با بیان اینکه اعتماد بانک‌ها نیز افزایش پیدا کرده است، می‌گوید: اکنون ال.‌سی‌ها بهتر باز می‌شود، حتی بانک‌های داخلی نیز راحت‌تر این کار انجام می‌دهند. قبل‌از برجام برای باز‌کردن ال.‌سی باید ۱۲۰‌درصد بهای کالا را به‌صورت پیش‌پرداخت به بانک‌های داخلی پرداخت می‌کردیم و این در‌حالی بود که هنوز مواد اولیه را برای محصول نخریده بودیم و همین موضوع، مانع مهمی بر سر راه صادرات بود.

ال‌سی راحت‌تر باز می‌شود
شیبانی می‌افزاید: امروز با ۱۰‌درصد بهای تمام‌شده کالا ال‌سی باز می‌شود؛ بنابراین شرایط تجارت بین‌الملل بهبود پیدا کرده است. در حوزه صادرات نیز، کالا‌های تولید داخل ما امکان رقابت کیفی با محصولات خارجی را دارد، اما مشکل ما قیمت تمام‌شده محصول در بازار است که این ناشی از تعرفه‌ها و شرایط نرخ ارز است.
معاون پشتیبانی کارخانجات الکترواستیل در پایان ضمن انتقاد از برخی موانع بر سر راه صادرات می‌گوید: یکی از مشکلات این است که تولیدات را با نرخ ارز آزاد می‌فروشیم، اما وقتی همین ارز وارد سیستم بانکی داخل کشور می‌شود، آن را به قیمت ارز مبادله‌ای با تولیدکننده محاسبه می‌کنند که با این اتفاق به‌‌ازای هر دلار حدود ۷۰۰تومان ضرر می‌کنیم.

رد پای منتقدان روی دیوار سفارت
سرپرست دفتر جذب و حمایت از سرمایه‌گذاری خارجی استانداری نیز به خبرنگار شهرآرا می‌گوید: بعد‌از برجام، ورود سرمایه‌گذار خارجی زیاد اتفاق افتاد و گاهی تعداد متقاضیان سرمایه‌گذاری برای دریافت اطلاعات و بسترهای سرمایه‌گذاری آن‌قدر زیاد بود که سیستم اداری ما را کلافه می‌کرد.
شکوه میرشاهی در ادامه با اشاره به منتقدان برجام می‌افزاید: اکنون نیز مراجعه سرمایه‌گذار خیلی زیاد است؛ البته یک‌سری اتفاقاتی که در منطقه و نیز کشور روی می‌دهد، روی مسئله سرمایه‌گذاری تأثیر‌ می‌گذارد. افرادی که انتقادات زیادی به عملکرد دولت و تأثیر برجام دارند، شاید خودشان از کسانی باشند که به سفارتخانه‌ها هجوم بردند.
او در‌این‌باره توضیح می‌دهد: بعد‌از برجام، سرمایه‌گذاران اروپایی، ژاپنی و کره‌ای بیشتر همکاری کردند، در‌حالی‌که قبل‌از برجام اغلب سرمایه‌گذارانی که مراجعه می‌کردند، افغانستانی‌ها و اعراب بودند و پیش‌بینی این بود که پس‌از برجام، ورود سرمایه‌گذاران عرب هم بهبود پیدا کند، اما بعد‌از اتفاقاتی که در کشور روی داد، ورود اعراب کم شد. البته سرمایه‌گذاران سایر کشورها همچنان به ما مراجعه می‌کنند.
میرشاهی درباره آمار سرمایه‌گذاری‌های خارجی صورت‌گرفته در استان می‌گوید: ازنظر تعداد، بیشترین مجوز سرمایه‌گذاری در استان در ۹‌ماهه اخیر صادر شده است. ۲۶‌مجوز به ارزش ۵۸۰‌میلیون‌دلار صادر شده است. این پروژه‌ها نزدیک مرحله بهره‌برداری است و برخی نیز در مرحله اجرا قرار دارد. همین دور روز پیش نیز با سرمایه‌گذارانی از کانادا برای پروژه‌های انتقال و تصفیه آب مذاکره شد. این روند رو به رشد ادامه داد.

مرگ بیماران به‌دلیل تحریم دارویی
دکتر محمدرضا صابری که تا چندی پیش، معاون غذا و دارو دانشگاه علوم پزشکی مشهد بود و بین سال‌های‌۹۱ تا ۹۶ این مسئولیت را بر عهده داشت، درباره تأثیر تحریم‌های قبل از برجام در حوزه‌ دارو می‌گوید: در سال‌های ۹۱ تا ۹۳ مشکلات فراوانی در‌زمینه دارو داشتیم. کمبود بیش‌از ۱۰۰قلم داروی اصلی آزار‌دهنده بود. نه‌تنها دارو، بلکه مواد اولیه تهیه دارو نیز به کشور وارد
نمی‌شد.
صابری با بیان اینکه آخر خط درمان داروست، می‌افزاید: طبیعی است زمانی‌که داروهای اصلی برای بیماران قلبی، کلیوی و حتی افسردگی در‌دسترس نباشد، این بیماران جان خود را از دست بدهند. علاوه‌بر کمبود داروهای مصرفی در آن مقطع، ما در‌زمینه داروهای بیمارستانی مثل داروی بیهوشی یا دارویی که حین زایمان به مادر تزریق می‌شود و‌... مشکل داشتیم. وقتی به‌خاطر نبود داروی بیهوشی عمل پیوند به تعویق می‌افتد، خطر مرگ وجود دارد و چه‌بسا بیمارانی به همین دلیل فوت کردند، اما از منظر علمی، طبیعی است که در گزارش علت مرگ، نبود دارو ذکر نمی‌شد و بیماری آن‌ها عنوان می‌شد.
معاون سابق غذا و دارو دانشگاه علوم پزشکی مشهد که مسئولیت خطیر تأمین دارو در دوره تحریم‌های ظالمانه دارویی را برعهده داشته است، درباره وضعیت دارویی امروز کشور می‌گوید: پس‌از توافق‌نامه برجام در تابستان‌۹۴ وضعیت بهتر شد و بعد‌از اجرایی‌شدن توافق‌نامه، دیگر مشکلی برای واردات دارو در کشور وجود ندارد.

تاريخ انتشار: ۱۳۹۶/۱۰/۲۷  |  ساعت انتشار: ۱۱:۲۵  |  کد خبر: ۳۲۱۷۳۱۶  |  منبع: شهرآرا آنلاین  | 

نظر شما

- از تایپ جملات فارسی با حروف انگلیسی خودداری نمایید.
- از ارسال پیام های تکراری که دیگر مخاطبان آن را ارسال کرده اند خودداری نمایید.
نام:
ایمیل:  
نظر:  
کد امنیتی :
 

ارسال