مشاهده لاشه یک نهنگ در سواحل چابهار

رئیس ایستگاه پژوهشی مرکز اقیانوس‌شناسی چابهار به دنبال گشت‌های نوار ساحلی دریای عمان از مشاهده لاشه نیمه متلاشی شده یک نهنگ در سواحل ماسه‌ای منطقه لیپار چابهار خبر داد.به گزارش مارین نیوز به نقل از روابط عمومی مؤسسه ملّی اقیانوس‌شناسی، مهندس حمزه، رئیس این ایستگاه، در این مورد گفت: کارشناسان این ایستگاه به دنبال گشت‌های نوار ساحلی لاشه نیمه متلاشی شده یک نهنگ در سواحل ماسه‌ای منطقه لیپار نزدیک روستای کچو واقع در 25 کیلومتری شرق را مشاهده کردند‎.وی با اشاره به اینکه «پس از بررسی کارشناسان ایستگاه، اولین بار این نهنگ توسط بومیان منطقه در اواسط بهمن 1390 مشاهده شده است»، افزود: با آنکه لاشه نهنگ متحمل فساد نسبتا زیادی شده بود؛ ولی می‌توان گفت که این جانور احتمالا مدت زمان زیادی است که در دریا تلف شده و لاشه آن توسط امواج که در طی هفته گذشته با تشدید سرد شدن هوا به ساحل آورده شده است.حمزه افزود: به دلیل پوسیدگی زیاد لاشه و تغییر شکل اولیه بدن جاندار، تعیین جنس و نوع گونه آن به‎طور دقیق میسر نبود، اما با توجه به دندان‎دار بودن جانور و برخی خصوصیات ظاهری، کارشناسان ایستگاه احتمال می‌دهند که این نهنگ از نوع نهنگ اسپرم باشد.رئیس ایستگاه پژوهشی مرکز اقیانوس‌شناسی چابهار با بیان اینکه «نهنگ‌ها جزء بزرگترین موجودات کره زمین هستند و به راسته cetacea پستانداران دریایی تعلق دارند»، تصریح کرد: این پستانداران به دو گروه اصلی تقسیم می‌شوند:- زیر راسته mysticetiیا baleen whales (نهنگ‌های بالین‎دار)- زیر راسته odontocetiیا toothed whales(نهنگ‌های دندان‎دار)نهنگ‌های دندان‎دار اولیه در ائوسن اولیه یعنی حدود 50 میلیون سال پیش در شمال غربی اطلس، اروپا، آسیا، شمال غربی آرام (جنوب شرقی آرام(نیوزیلند) و ژاپن)، جنوب غربی اقیانوس اطلس(آمریکای جنوبی) و شمال شرقی آرام یافت شدند. این زیر راسته شامل گونه‌هایی مانند نهنگ اسپرم، نهنگ قاتل، نهنگ بلوگا، پوریوزیزها و دلفین‌ها هستند. اعضای این زیر راسته شکارچیان فعّالی هستند که از پستانداران دریایی کوچکتر، ماهی‌ها و سفالوپودها تغذیه می‌کنند. دارای دندان‎های یک شکل و تنها یکبار رشد می‎کنند و در صورت تلف شدن جانشین آن به وجود نمی‌آید. دارای یک سوراخ بینی و دو کانال هستند که قبل از خروج در سطح سر به هم وصل می‌شوند. این نهنگ‌ها همچنین دارای قابلیت تولید اصوات ماوراء صوت قابل فهم هستند که از طریق آن مسافت خود از اشیاء را تخمین می‌زنند و با یکدیگر ارتباط برقرار می‌کنند. زیر راسته نهنگ‎های دندان‎دار دارای 10 خانواده هستند که 2 خانواده از آن‎ها در آب‎های جنوبی ایران گزارش شده است.وی افزود: اسپرم وال یا نهنگ عنبر بزرگترین جانور زیر راسته نهنگ‎های دندان‎دار است. این نهنگ در گذشته بسیار صید شده است ولی به نظر نمی‎رسد که در معرض خطر باشد. نرها بین 15 تا 18 متر و گاهی تا 20 متر طول دارند. طول ماده‎ها 10 تا12 متر است. وزن این نهنگ 55-33 تن وزن است.حمزه با ذکر اینکه «قلب یک نهنگ عنبر 20 تنی با طول 13 متر 116 کیلوگرم است»، اظهار داشت: رنگ بدن اینگونه خاکستری تا خاکستری مایل به آبی تیره و همچنین سیاه است. بیشترین غوص را در میان نهنگ‌ها دارد و تا عمقkm 2/3 در آب فرو می‎رود. سرعت فرو رفتن آنها در آب h/mil 5/6 است. نهنگ عنبر گاهی اوقات سر خود را برای دیدن و شنیدن از آب بیرون می‌آورد. با سرعت 4 تا 12 گره دریایی حرکت می‎کنند. غذای این نهنگ را ماهی مرکب، اسکوئید، باراکودا، آلباکور و حتی کوسه تشکیل می‌دهند، اما بیشتر از اسکوئید تغذیه می‌کند. اگر اسکوئید عظیم الجثه بتواند بازوهای خود را به سوراخ تنفسی نهنگ عنبر برساند و آن را مسدود سازد، نجات می‌یابد. آرواره بالایی فاقد دندان و آرواره پایینی 40 دندان دارد که هر کدام 2/0 متر طول دارند. طول دوران بارداری 16-13 ماه و دوره شیرخوارگی 2 سال است. طول عمر نرها 32 سال و ماده ها 22 سال می‌باشد. این نهنگ متعلق به آب‌های عمیق است و معمولا تنها هنگامی ‎که دیگر فلات قاره‌ای موجود نباشد و یا در حالت مرگ است؛ به ساحل می آید.

سه شنبه 02 اسفند 1390

کلمات کلیدی:

▫ اقیانوس ▫ ایستگاه ▫ ساحل بیشتر ...