بیداری اسلامی در اندیشه انقلاب اسلامی

مقدمه:
در اواخر قرن بیستم میلادی اتفاقی رخ داد که تمامی معادلات بین المللی که در چهارچوب نظام دوقطبی شرق و غرب تعریف می شد را به هم زد به خصوص این معادلات در منطقه خاورمیانه که قلب زمین و محل عبور شریان حیاتی جهان یعنی انرژی بود و از اهمیت بسیار بالای ژئوپولیتیک برخوردار بود شکل تازه ای به خود گرفت. این اتفاق مهم پیروزی انقلاب اسلامی در کشور ایران به رهبری امام خمینی(ره) بود. نظام دوقطبی حاکم بر جهان متشکل از دو ابرقدرت اتحاد جماهیر شوروی در شرق و ایالات متحده آمریکا در غرب تعریف می شد.
تسلط اندیشه های اومانیستی بر جهان
در یک طرف جهان در کشورهای اروپایی و آمریکا اندیشه های لیبرالیستی و سکولاریستی که پیشینه ای به درازای تاریخ غرب دارد در طول چند قرن شکل گرفته و تمامی زیرساخت های جوامع غربی بر مبنای آن بنا شده بود. با وقوع انقلاب بزرگ فرانسه که بین سال های 1789 تا 1799 میلادی که برگرفته از اندیشه های جان لاک، روسو، منتسکیو و ... بود اندیشه های لیبرالیستی در غرب نشر و گسترش پیدا نمود و با نظرات اندیشمندانی همچون «مارتین لوتر»، «آدام اسمیت»، «هانا آرنت»، «آیزیا برلین»، «فریدریش هایک»، «کارل پوپر»، «جان راولز»، «یورگن هابرماس» و ... در ابعاد مختلف اقتصادی، سیاسی و اجتماعی رشد کرد.(1) ایدئولوژی مارکسیسم نیز در واکنش به مشکلات گسترده به وجود آمده در جوامع اروپایی و وقوع انقلاب صنعتی و بروز تعارض بین کارگر و کارفرما و گذار از مرحله فئودالی به سرمایه داری شکل گرفت، مارکسیسم برگرفته از اندیشه های مارکس و لنین که تأکید بر اقتصاد دولتی و خارج کردن ابزار تولید از دست سرمایه دار و حمایت از کارگر در مقابل کارفرما داشت در شوروی ظهور پیدا کرد و با انقلاب 1917میلادی در روسیه و سرنگونی حکومت تزارها، نظام مارکسیستی برقرار شد.
هر دو ایدئولوژی مذکور از نتایج پدیده ای است به نام مدرنیته که می توان مهم ترین اصول آن را کنارگذاردن مفاهیم متافیزیکی و تعالیم دینی از عرصه زندگی سیاسی و اجتماعی و اقتصادی مردم مغرب زمین و روی آوردن به اندیشه های اومانیستی و سکولاریستی دانست.
در این دوران، تئوری غالب حکومتی در فضای سیاسی اجتماعی کشورها اندیشه سکولاریستی غرب و اندیشه مارکسیستی شرق بود که با فروپاشی شوروی آن نیز به تاریخ پیوست و اندیشه سکولاریستی غرب و تمدن غرب خود را تنها تمدن بشری برای رسیدن انسان به خواسته ها و آرزوهای خود می دانست. بشر غربی خود را برتر از همه ابنای بشر و راه و مسیر خود را کمال یافته تر از دیگر راه ها می دانست. این برتری به گونه های متفاوت در تئوری «جهان واحد» امانوئل والرشتاین، «موج سوم» الوین تافلر، «پایان تاریخ» فرانسیس فوکویاما، «دهکده جهانی» مارشال مک لوهان، «نظم نوین جهانی» جورج بوش، «برخورد تمدن ها»ی ساموئل هانتینگتن و ... بیان شده است. همه این تئوری ها به گونه ای تبیین شده است که انسان ها ناگزیر از تن دادن به تمدن غرب باشند.
ظهور انقلاب اسلامی
حتی در جهان اسلام عقب ماندگی های روزافزون این جوامع و نشر و گسترش اندیشه های غربی منجر به ایجاد این باور شده بود که اندیشه های دینی عامل عقب ماندگی جوامع اسلامی می باشند و افرادی نیز که با عنوان منورالفکر خطاب می شدند بر این تفکر صحه می گذاشتند،انقلاب اسلامی ایران به پیروزی رسید و در حالی که بسیاری از اندیشمندان و همراهان و همرزمان امام خمینی(ره) به پیروزی و تشکیل کشور اسلامی فقط در ایران قانع بودند ولی معمار این انقلاب با آینده نگری الهی خود، صدور انقلاب را یکی از مهم ترین اهداف انقلاب نام بردند. ایشان در یکی از بیانات خود می فرمایند: «ما انقلاب را به تمام جهان صادر می کنیم چرا که انقلاب ما اسلامی است و تا بانگ «لااله الا الله و محمد رسول الله» بر تمام جهان طنین نیفکنده مبارزه هست و تا مبارزه در هر کجای جهان علیه مستکبران هست ما هم هستیم».(2)
امام خمینی(ره) در مقام تبیین معنا و مفهوم صدور انقلاب اسلامی تصریح می کنند. «ما که می گوییم اسلام را می خواهیم صادر کنیم معنایش این نیست که ما سوار طیاره بشویم و بریزیم به ممالک دیگر یک همچون چیزی نه ما گفتیم و نه ما می توانیم؛ اما آنکه ما می توانیم این است که به وسیله دستگاه هایی که داریم به وسیله همین صدا و سیما و به وسیله مطبوعات به وسیله گروه هایی که به خارج می روند اسلام را آن طوری که هست معرفی بشود مورد قبول همه خواهد بود». (3)
بسیاری از صاحب نظران در پدیده جنبش های اسلامی معاصر معتقدند که انقلاب اسلامی ایران، یکی از عوامل مهم و تأثیرگذار در پیشبرد روند بیداری و آگاهی مسلمانان و ازدیاد فعالیت های موثر در جوامع عربی و اسلامی بوده است. نظریه تأثیرپذیری کشورهای اسلامی از انقلاب، مبتنی بر سخنان رهبران جنبش های آزادی بخش و الگوبرداری آنان از انقلاب ایران و مطالعه تحولات و رویدادهایی است که در کشورهای اسلامی رخ داده است.امام خمینی(ره) خود بر این نکته واقف بودند و به آن افتخار داشتند. «آوای انقلاب بزرگ ایران در کشورهای اسلامی و دیگر کشورها طنین انداز و افتخارساز است...». (4)
الهام گیری مسلمانان از ایران همچنان در تدوین کتاب ها و تیراژ و حجم فروش این دست از کتاب ها و نیز در رسانه ها و مطبوعات چشم گیر بوده است.مجیب الرحمان شامی روزنامه نگار «هیچ کس باور نداشت که در عصر حاضر اصول اسلامی، عملی باشد ... انقلاب ایران جان تازه ای به اندیشه اسلامی بخشید و ثابت کرد که اصول اسلامی کماکان کاربرد دارد و می تواند مبنای جامعه امروزی قرار گیرد...»(5) «مهم ترین اثر و کار امام این بود که دیکتاتوری در اسلام مجاز نمی باشد. مردم حق انتخاب دارند و نمی توان ایشان را رعایت نکرد...»(6)
دکتر شقاقی در کتاب «امام خمینی(ره) راه حل جدید جهان اسلام» روش انقلاب ایران را موثر دانسته و برای تداوم مبارزه، انقلاب اسلامی ایران را شایسته پیروی، معرفی می کند. وی در بخشی از کتاب، امام را اینگونه معرفی می کند: «مظهر جریانی نو بود که اسلام را به عنوان یک ایدئولوژی مطرح می کرد تا از طریق برپایی حکومت اسلامی، همه ابعاد زندگی و مشکلات آن را حل و فصل کند.» آنگاه که روشنفکران و مبارزان باری به تداوم کار خود و توجیه پیروان خویش به ناسیونالیسم و مکاتب فکری چپ گرایانه روی می آوردند، انقلاب اسلامی را نمونه ای جدید از تمدن بشری دانسته که: «پایان کار اندیشه های لائیک و همه دیگر انواع اندیشه هایی را که می خواستند جایگزین اسلام شوند اعلام کرد». (7)
از دیدگاه مقام معظم رهبری بیداری اسلامی به وجود آمده در جوامع اسلامی که منجر به سرنگونی مهره های استعماری غرب و آزادی ملت های مسلمان از چنگ استبداد سیاه شده است الهام گرفته از انقلاب اسلامی و حرکت مردم ایران در سال 1357 می باشد که به مهم ترین عوامل و مولفه های تأثیرگذار انقلاب اسلامی ایران در بیداری اسلامی از دیدگاه مقام معظم رهبری فهرست وار اشاره می شود.
1-بیداری اسلامی میراث امام خمینی(ره)
2- نگاه جهانی به مسائل اسلام
3-زنده نمودن هویت دینی
4-الگوی اداره جامعه برای حرکت های اسلامی
5-شکست طرح از نیل تا فرات اسرائیل
6-وحدت مسلمانان
7-احساس عزت مسلمین
8-ایجاد نور امید و انگیزه مبارزه در دل مسلمانان
9-موفقیت روزافزون انقلاب اسلامی عاملی بر بیداری اسلامی
اخبار مرتبط:
▫ شهید صدر نابغه علمی جهان بود  خبرگزاری رسا  -  بين‌الملل  -  ‏۱۳۹۱/۰۱/۲۲
▫ بذر بيداري اسلامي سال‌ها پيش توسط امام خميني(ره) كاشته شد  خبرگزاری فارس  -  فرهنگي  -  ‏۱۳۹۰/۰۴/۲۱
▫ امام خميني(ره) احياگر دين و معنويت در عصر جديد است  خبرگزاری فارس  -  فرهنگي  -  ‏۱۳۹۰/۰۳/۱۶
▫ پيام ۱۵ خرداد تبعيت از ولايت فقيه است  خبرگزاری فارس  -  سياسي  -  ‏۱۳۹۰/۰۳/۱۰
▫ امام خميني احياگر شخصيت زن ايراني است  خبرگزاری فارس  -  اجتماعي  -  ‏۱۳۹۰/۰۳/۰۴
▫ انقلابي ‌فراتر از زمان  جام جم  -  سياسي  -  ‏۱۳۸۹/۱۱/۲۶
تاريخ انتشار: ۱۳۹۰/۱۱/۳۰  |  ساعت انتشار: ۱۶:۱۸  |  کد خبر: ۵۴۳۴۳۷  |  منبع: بصیرت  | 
پربیننده‌ترین اخبار سياسي
پربیننده‌ترین اخبار