احزاب سیاسی ایران (بخش صد و چهل و دوم)

5- ولایت فقیه؛ امام خمینی(ره) و آیت‌الله خامنه‌ای
برخی اعضای مجمع روحانیون مبارز در زمان حضرت امام در دفتر معظم له عضویت داشتند.
آنها این امر را جزو افتخارات خود به حساب می آورند. از ابتدای شکل گیری مجمع که با موافقت بنیانگذار جمهوری اسلامی صورت گرفت، این تشکل روحانی فلسفه وجودی خود را پیروی از امام و تلاش برای تحقق منویات ولایت مطلقه فقیه دانست.(1) پیش تر در بحث مبانی فکری درباره جایگاه ولایت فقیه و نقش بنیادین آن در نظام و مشروعیت بخشی به ارکان حکومت سخن گفتیم، لذا از تکرار آن خودداری می کنیم.
ولایت امام خمینی(ره) از دیدگاه مجمع
در یکی از بیانیه های مجمع که به مناسبت گرامیداشت 15 خرداد صادر شد، شخصیت امام این گونه توصیف شده است:
امام در خروش 25 ساله این امت خداجوی، از خرداد 42 تا امروز همواره پرچمدار رسالت های الهی و فریادگر مسئولیت های اسلام و صریح ترین و نافذترین و مناسب ترین جلوه اسلام و حقیقت های پاک آن بوده است.(2)
نکته قابل توجه این که در سال های 1367، 1368 و 1369 بدون استثنا تمامی بیانیه های مجمع روحانیون از امام، به بزرگی یاد کرده و بر راه و کلام امام و پیروی از خط مشی و مرام ایشان، تأکید شده است. استفاده از ادبیات و اصطلاحاتی که امام(ره) واضع آن بودند و از سوی ایشان وارد فرهنگ جامعه ایران شد، به طور مکرر در فرهنگ و ادبیات حاکم بر این تشکیلات روحانی به چشم می خورد که این امر نشانه عشق و علاقه مجمع روحانیون به حضرت امام(ره) است.
در واقع اعضای مجمع اعتقاد ویژه ای به امام داشتند؛ چرا که از نظر «روحانیون مبارز» شخصیت معنوی و رهبری مقدس او در طول تاریخ اسلام در میان علمای اسلام استثنایی بوده است. در یکی از بیانیه های مجمع، این مهم مورد تأکید قرار گرفته است: «امام نه به عنوان یک شخص، بلکه به عنوان مظهر قرن ها اجتهاد بیدارگر اسلامی و جهاد خونین توحیدی، خورشیدی بودند که در آسمان سرنوشت ملت مسلمان ایران طلوع کردند. امام مظهر خشم یک تاریخ و یک امت علیه بیداد و استکبار بودند.»(3)
در مجموع در زمان حضرت امام، مجمع روحانیون فلسفه وجودی خود را «تحقق منویات والای ولایت فقیه» می دانست و در اظهارنظرها و مصاحبه های اعضای شورای مرکزی، بحث اعتقاد و التزام عملی به ولایت مطلقه فقیه و اطاعت از رهبری تکرار می شد.
ولایت آیت الله خامنه ای از دیدگاه مجمع پس از رحلت امام خمینی نیز مجمع بر ولایت فقیه پای می فشارد و معارضه با آن را به منزله مقابله با اسلام و نظام اسلامی معرفی می کند.(4)
مجمع پس از انتخاب آیت الله خامنه ای به رهبری نظام اسلامی، با ایشان بیعت کرد. در بیانیه های مجمع از حضرت آیت الله خامنه ای با عنوان «شاگرد مخلص امام، فرزند با فضیلت حوزه های علمیه و از پیشکسوتان عالی قدر جهاد و انقلاب اسلامی و امین امت»(5) و «نگاهبان امین و صالح میراث خمینی بزرگ»(6) نام برده شده است.
از آنجا که اصل ولایت فقیه در راستای تداوم اهداف امامت در بستر فقاهت و مبنای مشروعیت حکومت در عصر غیبت می باشد، تداوم ولایت فقیه با همان خصوصیات و اختیارات، در مشروعیت بخشی به حکومت دینی و اداره نظام اسلامی پس از رحلت حضرت امام(ره) از اصول زیربنایی و تغییرناپذیر بوده است.
به طور طبیعی توجه به اصول و خطوط مورد تأکید رهبری و همگرایی با دیدگاه های ولی فقیه و نیز تبعیت از دستورات و اوامر ایشان، جزء اصولی ترین مبانی کارکرد و عملکرد کسانی است که اعتقاد به حاکمیت دینی و ولایت فقیه دارند.
به طور قطع در این موضوع تفاوتی بین دوره ولایت امام خمینی(ره) با عصر ولایت آیت الله خامنه ای وجود ندارد. در نتیجه اعضای مجمع روحانیون که خود در زمره موافقان تحقق اصل ولایت فقیه بوده اند، نباید تفاوتی میان مواضع و عملکردشان در دو دوره مورد اشاره داشته باشند.
مجمع روحانیون مبارز، شش روز پس از انتخاب آیت الله خامنه ای به رهبری، در اعلام بیعت و حمایت از ایشان بیانیه صادر کرد. البته چالش های سیاسی ـ فرهنگی پیش روی نظام اسلامی و نوع موضع گیری فردی و یا جمعی مجمع روحانیون به ویژه در قبال برخی شخصیت ها در بعضی استان ها که دارای مواضع افراطی و ناهماهنگ با مواضع رهبری بودند و یا ارتباط با برخی جریان های سیاسی همانند ملی مذهبی ها و لیبرال ها و همچنین جهت گیری های فرهنگی، اقتصادی و سیاسی، به ویژه پس از شکل گیری جبهه دوم خرداد، در عمل مانع از تحقق همگرایی و تبعیت همه جانبه «روحانیون مبارز» از رهبری شد. در واقع نوع جهت گیری ها و اعلام مواضع مجمع روحانیون از جمله در قبال شورای نگهبان از فاصله قابل توجه دیدگاه مجمع با دیدگاه ها و مواضع رهبری حکایت دارد. با وجود این، ارتباط اعضای مجمع با حضرت آیت الله خامنه ای قطع نشد، به گونه ای که شروع فعالیت مجدد در آستانه انتخابات دوره هفتم ریاست جمهوری، به اجازه ایشان صورت پذیرفت. منتجب نیا عضو پیشین مجمع در این ارتباط می گوید: «اولین جلسه ای که تصمیم گرفتیم مجدداً فعالیت سیاسی را شروع کنیم به صورت جمعی خدمت مقام معظم رهبری رسیدیم. ایشان فوق العاده استقبال کردند و گفتند: خوب موقعی آمدید، اگر کسی از شما رأی بیاورد من پشتیبانی خواهم کرد. ایشان برخورد بسیار خوبی داشتند، برخورد توأم با ملاطفت و برای ما ص رف این ارتباط موضوعیت داشت.»(7)
به هر حال در خصوص رابطه مجمع با مقام معظم رهبری باید نکات زیر را نیز مد نظر داشت: بیعت پس از شش روز مجمع با رهبری تأمل برانگیز بود و شاید موید بی میلی آن در انتخاب یک عضو برجسته جامعه روحانیت مبارز به رهبری است. به نظر می رسد مجمع انتظار داشت یکی از اعضا یا افراد متمایل به آن چون موسوی خوئینی ها به رهبری انتخاب می شد.
شاید مهم تر از بررسی مواضع مجمع علیه آیت الله خامنه ای چه قبل و چه بعد از رهبری که اوج آن را در رد دعوت رهبری به مشارکت فعالانه در انتخابات مجلس پنجم و نیز در رد توصیه معظم له به آرامش در روزهای پس از انتخابات دهمین دوره ریاست جمهوری می توان دید، بررسی برخورد صمیمانه مقام معظم رهبری با آن است.
برخی تصور می کنند که چون شالوده فکری اعضای مجمع روحانیون با اصول فکری مقام معظم رهبری متفاوت است، معظم له به آنان کم توجهی کرده است، اما معظم له با علم به این تفاوت و در جایگاه رهبری برای آنان سنگ تمام گذاشت. رهبری پس از ارتحال حضرت امام با بقای مجمع روحانیون مبارز موافق بود، بودجه مطلوبی برای آن اختصاص داد و به رغم مشغله های گسترده رهبری در نظام جمهوری اسلامی، هفته ای یک بار با نماینده یا نمایندگان مجمع روحانیون مبارز ملاقات می کردند، اعضای مجمع را به عنوان نمایندگان خود (صدوقی، رحمانی، نظام زاده) و به عنوان مشاور خویش (کروبی و خوئینی ها) و عضو مجمع تشخیص مصلحت (توسلی، انصاری و خوئینی ها) قرار دادند. از ریاست کروبی بر مجلس پر مسئله ششم به صورت کتبی تقدیر کردند و... اما آیا اعضای مجمع با صداقت با رهبری رفتار کردند. اعضای مجمع در پاسداشت این همه توجه و خدمت از کسی که به فرموده امام(ره) در میان همراهان امام چون خورشیدی می درخشد چه کردند؟
اخبار مرتبط:
▫ احزاب سیاسی ایران (بخش صد و چهل و سوم)  بصیرت  -  سياسي  -  ‏۱۳۹۰/۱۲/۰۷
▫ احزاب سیاسی ایران (بخش صد و چهل و یکم)  بصیرت  -  سياسي  -  ‏۱۳۹۰/۱۱/۲۴
▫ مطلقه بودن ولایت فقیه برای اصلاح مسیر نظام است  خبرگزاری رسا  -  سياسي  -  ‏۱۳۹۰/۰۶/۲۲
▫ مطلقه بودن ولایت فقیه برای اصلاح مسیر نظام است  خبرگزاری رسا  -  سياسي  -  ‏۱۳۹۰/۰۶/۲۱
▫ پاسخ به نيازهاي روز جهان به شكست مكاتب غربي مي‌انجامد  خبرگزاری فارس  -  فرهنگي  -  ‏۱۳۸۹/۰۸/۱۷
تاريخ انتشار: ۱۳۹۰/۱۱/۳۰  |  ساعت انتشار: ۱۲:۲۱  |  کد خبر: ۵۴۲۹۳۴  |  منبع: بصیرت  | 
پربیننده‌ترین اخبار سياسي
پربیننده‌ترین اخبار