مراکز بزرگ جهان اسلام از رهگذر تعامل روشی، فقه مقارن را وارد مرحله ای جدید کنند


به گزارش خبرگزاری رسا، حجت الاسلام والمسلمین احمد مبلغی در کنفرانس روابط تاریخی و مشرکات مراکز علمی که به همت مجمع تقریب مذاهب اسلامی و موسسه امام صادق(ع) لبنان با حضور شخصیت هایی از شیعه و سنی در کشور لبنان برگزار شد، با برشمردان نقاط قوت و برجسته چهار مرکز بزرگ علمی جهان اسلام ؛ حوزه قم، الازهر، حوزه نجف، و حوزه جبل عامل گفت: هر یک از این مراکز بزرگ در روش پرداخن به فقه دارای ویژگی ها و اختصاصاتی هستند که در صورت تجمیع و درآمیختن آن ها به هم، فقه مقارن افزون بر خروج از رکود کنونی و رونق‌یابی، به سطحی پویا و پر کارکرد در جهان اسلام دست خواهد یافت ودر صورت وقوع چنین تعامل ابتکار آمیزی، فقه مقارن به مرحله جدیدی پا نخواهد نهاد.

حجت الاسلام والمسلمین مبلغی تصریح کرد: این خصوصیت ها عمدتا مضمونی نیستند، بلکه منهجی و روشی هستند؛ در نتیجه اگر اینها به مثابه عناصری وارد فقه مقارن شوند، اصحاب هر مذهب، با مضامینی خلاف مذهب خود مواجه نخواهد شد و به تعبیر دیگر عناصری هستند که نسبت به پایه های اصلی هر مذهب وضعیتی خنثی دارند.

حجت الاسلام والمسلمین مبلغی گفت: از جمله ویژگی های مهمی که حوزه علمیه قم به آن دست یافته است «عناصری از روش در استنباط مسائل پر تحول جهان کنونی» است که اگر تحقیقی تطبیقی در این زمینه صورت گیرد، صدق این مدعا روشن خواهد شد و هنگامی که این مدعا را در کنفرانسی در قطر بیان کردم برخی گفتند روشی که شما می گویید درست است.

وی افزود: حوزه علمیه قم امروز در آستانه بدل شدن به کانون توجه به مسائل جدید قرار گرفته و در زمینه کشف عناصر روشی در استنباط مسائل جدید، پیشرفت های نسبی کرده است که اگر به خوبی اداره شود، وضعیتی را رقم خواهد زد که فقه در عین حفظ شدن چارچوب آن پاسخگو گردد.

حجت الاسلام والمسلمین مبلغی با اشاره به تجربه کهن و طولانی حوزه علمیه نجف اشرف گفت: شیوه فنی بحث در حوزه علمیه نجف اشرف از یک وضوح، شفافیت و کارآمدی بالایی در سه جبنه ورود و خروج در بحث، داشتن اصطلاحات فنی و به کارگیری آنها در بحث و بهره مندی از استنتاج علمی و منطقی برخوردار است.

وی اظهار داشت: علما و مجتهدان نجف اشرف، فنی ترین شکل بحث کردن را ارایه به نمایش گذاشته اند که بحث در مدار اصطلاحات فنی و فکرساز قرار می گیرد و هم ورود و خروج دقیقی در بحث انجام می پذیرد و هم کوشش در بحث به سمت نتیجه گیری شفاف سوق می یابد.

رییس مرکز تحقیقات اسلامی مجلس شورای اسلامی گفت: مرحوم محمد تقی حکیم از علمای حوزه علمیه نجف اشرف در کتاب الاصول العامه للفقه المقارن از این محصول و شیوه حوزه علمیه نجف(فنی بحث کردن) استفاده کرده و اصول فقه مقارن را بر روی ریلی سوار کرده است که هم مصطلحاتی است، هم ورود و خروج فنی دارد و هم سوق بحث در آن به سمت استنتاج منطقی است.

وی در ادامه این سخنرانی همچنین گفت: یکی از نقاط قوت، تجربه و توانایی الازهر مصر این است که مسائل فرهنگی را به حال خود رها نکرده بلکه توانسته است قابلیت ها و امکانات فقه را به سمت فرهنگ ببرند و در مواردی نیز لباس فقه را بر تن فرهنگ بپوشانند.

حجت الاسلام والمسلمین مبلغی تصریح کرد: اگر فرهنگ به حال خود رها شود چه بسا به امر تشریفاتی، زبانی و بیشتر رسمی تبدیل می شود و کارآمدی و حضور در عرصه عمل را در اجتماع از دست خواهد داد.

وی به عنوان نمونه گفت: در فرهنگ تقریب، مذاهب باید همدیگر را به رسمیت بشناسند و تعامل درستی نسبت به هم داشته باشند ولی الازهر از این مرحله عبور کرده و مساله جواز تعبد به مذهب شیعه را مطرح کرد که شیخ شلتوت این فتوا را صادر کرد.

وی گفت: الازهر توانست است آنچه قبل از این مرحله در فضای فرهنگی تقریبی وجود داشت که به مذاهب ارزش بدهیم و تعاملات را شروع کنیم، این بحث ارزشی را لباس فقهی که عبارت از جواز تعبد باشد، برتن آن بپوشاند.

وی ادامه داد: در فرهنگ علم گفته می شود ما تابع دلیل اقوی هستیم این یک امر فرهنگی است یعنی به فرهنگ علم ارتباط می یابد، ولی بیشتر برای مجامله، همراهی و همسخنی گفته می شود، ولی شیخ شلتوت در مواردی تصریح کردند که در احوال شخیصه مواردی را یافتم که دلیل شیعه قوی تر بود و آن را اخذ کردم.

حجت الاسلام والمسلمین مبلغی تصریح کرد: بسیاری از مسائل فرهنگی و اجتماعی را الازهری ها وارد فقه کرده و فتواهای ناظر به فرهنگ داده اند که از این جهت خصوصیت مثبتی دارند.

رییس مرکز تحقیقات اسلامی مجلس شورای اسلامی گفت: در فضای فقه مقارن، تابع اقوائیت دلیل بودن امری است که باید پذیرفته شود، در ناصریات سید مرتضی چنین چیزی به چشم می خورد و علامه حلی نیز مواردی از این قبیل را دارد، ما در فقه مقارن باید به سمت سه فرهنگ؛ یکی فرهنگ علم ، دیگری فرهنگ تقریب و سومی فرهنگ تعامل و تبادل برویم و چارچوبه فقه مقارن را بر اساس این فرهنگ ها بنا کنیم.

وی همچنین با اشاره به اهمیت حوزه سابق جبل العامل نیز گفت: شهیدین موسس این حوزه کهن بودند و ویژگی برجسته مدرسه فقهی جبل العامل در ارتباط با فقه مقارن این است که نمونه عرضه شده از فقه مقارن در این مدرسه واجد سه بعد پژوهشی، آموزشی و افتایی است.

وی ادامه داد: هیچ جا چنین خصوصیتی نیست که فقه مقارنی برخوردار از این سه بعد باشد، به عنوان مثال شهیدین کتاب های را در فقه مقارن نوشتند شهید اول قواعد و فوائد وشهید ثانی نیز مسالک را نوشتند این ها فقه مقارن هستند و یک پژوهش، بررسی و بحث است ولی مهم این است که آنها فقه مقارن را نیز تدریس می کردند و این بعد آموزشی فقه مقارن بود.

وی گفت: شهیدین در کنار آموزش مذهب شیعه و مذاهب اربعه به افتاء به مذاهب اربعه نیز دست می زدند که این نشان می دهد همه ظرفیت های مربوط به فقه را در فقه مقارن دنبال می کردند.

وی اظهار داشت: مجمع فقهی جده علاوه بر الازهر از دیگر مراکز مهم اهل تسنن است که پتانسیل و ظرفیت بالایی برای فقه مقارن دارد، اگر در این حوزه های بزرگ علمی جهان یک تعامل فقهی ایجاد و هر مذهبی حرف خود را بزند ودر قبال مشکلات خروجی های مشترک گرفته شود عالم اسلام بدون آن که الغاء مذهب صورت گیرد شاهد یک تحول و تطور در تعامل همراه با احترام خواهد شد.

حجت الاسلام والمسلمین مبلغی گفت: با این همکاری فقه مقارن در کوتاه ترین زمان ممکن می تواند ارتقاء بزرگی پیدا کند. /901//د102/ع
کلمات کلیدی:
▫ فرهنگ  ▫ علمیه  ▫ اسلام  ▫ نجف  ▫ فنی  ▫ فقه  ▫ مذاهب  ▫ تعامل  ▫ مذهب  ▫ والمسلمین  ▫ الازهر  ▫ حـجــت  ▫ حـجــت الاسـلام  ▫ علمی  ▫ شهید  ▫ مبلغی  ▫ مقارن 
اخبار مرتبط:
▫ موسوعه نگاری خدمت به جهان اسلام است  آریا  -  فرهنگي  -  ‏۱۳۹۱/۰۳/۰۱
▫ عصر حاضر، عصر موسوعه‌ نگاری است  آریا  -  فرهنگي  -  ‏۱۳۹۱/۰۳/۰۱
▫ موسوعه«الاصول الفقه المقارن» رونمایی شد  خبرگزاری رسا  -  فرهنگي  -  ‏۱۳۹۱/۰۲/۳۱
▫ گزارشی از همایش بزرگداشت شیخ صدوق در سوریه  آریا  -  فرهنگي  -  ‏۱۳۹۱/۰۲/۳۱
▫ مصلحت جهان اسلام در بازگشت تقریب با صدایی رساتر به مصر است  خبرگزاری رسا  -  فرهنگي  -  ‏۱۳۹۱/۰۲/۱۳
▫ «مطهری» و چند پرسش از روحانیت  بصیرت  -  سياسي  -  ‏۱۳۹۱/۰۲/۱۲
▫ برگزاری المپیاد علمی طلاب گلستان  آریا  -  فرهنگي  -  ‏۱۳۹۱/۰۲/۱۲
▫ شیعه و سنی قرآنی گفت‌وگو کنند  آریا  -  فرهنگي  -  ‏۱۳۹۱/۰۲/۰۳
▫ شیعه و سنی قرآنی گفت‌وگو کنند  آریا  -  فرهنگي  -  ‏۱۳۹۱/۰۲/۰۳
▫ معاون پژوهشی مرکز تحقیقات اسلامی مجلس منصوب شد  خبرگزاری رسا  -  فرهنگي  -  ‏۱۳۹۱/۰۱/۲۹
▫ خطیب جمعه نجف: برای شیعیان پاکستان باید خون گریه کرد  خبرگزاری رسا  -  بين‌الملل  -  ‏۱۳۹۱/۰۱/۲۴
▫ بن بست ایجاد شده در شناخت نظریه فقهی شکسته شود  خبرگزاری رسا  -  فرهنگي  -  ‏۱۳۹۱/۰۱/۲۴
▫ نظریه فقهی، مفاهیم اسلامی محبوس در تاریخ را فعال می‌کند  خبرگزاری رسا  -  فرهنگي  -  ‏۱۳۹۱/۰۱/۲۱
▫ مبلغان هوشمندانه خرافات نوروزی را تبیین کنند  آریا  -  فرهنگي  -  ‏۱۳۹۱/۰۱/۰۹
▫ حمایت از کالای ایرانی نقطه عطفی برای جهش اقتصادی کشور است  خبرگزاری رسا  -  فرهنگي  -  ‏۱۳۹۱/۰۱/۰۷
▫ وضعیت علوم عقلی در حوزه علمیه قم و نجف بررسی شد  آریا  -  فرهنگي  -  ‏۱۳۹۰/۱۲/۲۶
▫ سومین همایش حوزه و دانشگاه در نجف اشرف برگزار شد  خبرگزاری رسا  -  بين‌الملل  -  ‏۱۳۹۰/۱۲/۰۴
▫ حجت الاسلام ابوالحسنی درگذشت  خبرگزاری رسا  -  فرهنگي  -  ‏۱۳۹۰/۱۲/۰۳
▫ تاسیس دانشگاه مذاهب اسلامی در عراق  خبرگزاری رسا  -  بين‌الملل  -  ‏۱۳۹۰/۱۱/۲۰
تاريخ انتشار: ۱۳۹۰/۱۱/۳  |  ساعت انتشار: ۱۳:۱۰  |  کد خبر: ۵۰۹۹۲۴  |  منبع: خبرگزاری رسا  | 
پربیننده‌ترین اخبار فرهنگي
پربیننده‌ترین اخبار