اخلال در منطق اقتصادی بازار ارز و طلا

شبکه ایران_اسماعیل محمدی_طلا و مصنوعات آن‌، بین‌المللی‌ترین و جهانی‌ترین کالایی است که ارزش ذاتی و بازاری خود را معمولا حفظ می‌کند و همزمان با تأثیر تحولات داخلی و بین‌المللی، ارزش «فوق ذاتی» را هم دریافت می‌کند یعنی به قیمتی بیشتر از ارزش ذاتی خریداری می‌شود. اما ارزهای خارجی ارزش ذاتی ندارند و قدرت خرید و اعتبار آنها هم متناسب با تحولات جهانی دچار تغییر و تحول می‌شود، ارزش پول‌های داخلی و خارجی هم به قدرت خرید آنهاست و ارزش ذاتی ندارند. وقتی ارزش دلار در برابر یورو کم می‌شود باید ارزش ریالی آن هم کاهش یابد اما طلا زبان مشترک واحد جهانی دارد. به اعتقاد اقتصاددانان، خرید طلا امن‌ترین بستر برای سرمایه گذاری است. در بیش از یک سال اخیر هم بحران‌های سیاسی و اجتماعی یا انقلاب های مردمی‌در کشورهای خاورمیانه، باعث شده است تقاضا برای خرید طلا افزایش یابد و نماد آن هم افت شدید شاخص بورس‌های منطقه‌ای است. با گسترش این بیداری‌های مردمی‌به سمت اروپا و امریکا و شکل‌گیری جنبش تسخیر وال استریت و دیگر نشانه‌های سرمایه‌داری در دیگر کشورهای سرمایه‌داری، تقاضا برای خرید طلا هم بیشتر شده و کاملاً هم منطقی است. اما این افزایش تقاضا نباید به نوسان در بازار ارز و افزایش نرخ دلار و دیگر ارزها بویژه ارزهای کشورهای میزبان به بحران‌های مالی و اقتصادی و سیاسی منجر بشود. وقتی مردم در امریکا و اروپا بیشتر طلا می‌خرند، در واقع عرضه ارزها در این کشورها بیشتر می‌شود و وقتی عرضه زیاد می‌شود، باید قیمت آنها کاهش یابد چون قدرت خرید کمتر شده است. از طرف دیگر وقتی قیمت طلا بالاتر می‌رود به معنی کاهش ارزش پول های خارجی هم است و باید با دلارهای زیادتر یک واحد طلا خریداری شود. تأثیر اقتصادی این روند بر بازار پولی ایران و کشورهایی که ثبات اقتصادی دارند باید کاهش نرخ ارز باشد. قیمت طلا و سکه بهار آزادی در بازار ایران چند ماه است که علاوه بر همراهی با نوسان‌های جهانی،‌ فاصله خود را بیشتر هم کرده است که نوعی حباب قیمتی ایجاد می‌کند که به دلیل افزایش تقاضای نسبی تا حدودی پذیرفتنی است. اما در علم اقتصاد فقط یک قانون وجود دارد و آن هم عرضه و تقاضاست. در حالی که دلار مقابل دیگر ارزهای جهانی کم ارزش می‌شود، باید از ارزش کمتری در برابر پول ملی ما نسبت به دوره های گذشته برخوردار شود، اما ارزش برابری آن در بازار با ریال بیشتر شده و در همین مدت از زیر 1100 تومان به بالای 1350 تومان هم در برخی روزها رسیده است؟ اگر عرضه و تقاضا یک قانون است که البته هم هست، باید مشخص شود که چه دلیلی برای افزایش ارزش دلار وجود دارد و در حالی که متغیرهای واقعی اقتصادی مانند واردات و صادرات و تولید ایجاب می‌کند نیاز ارزی کشور کمتر شود (کاهش واردات و افزایش صادرات غیر نفتی). چرا بازار ارز اینقدر نوسان رو به صعود دارد و سیاست‌های بانک مرکزی هم برای ساماندهی نرخ ارز و دلار دشوار شده و فاقد اثربخشی لازم است؟ فرضیه مطلب این است که بخش مهمی‌از تقاضایی که در بازار ارز و دلار ایجاد شده ناشی از جو روانی و کاذب است و برخی متقاضیان با ایجاد تقاضاهای کاذب و غیرواقعی و زیرزمینی تلاش می‌کنند متغیرهای اقتصاد را دچار نوسان غیر منطقی بکنند ( مانند بحران مسکن در سال 1385). از توطئه‌های اقتصادی فتنه گران و اصحاب ثروت‌های بادآورده هم نباید غافل باشیم. روش‌های مدیریت طرف‌های عرضه در بانک مرکزی هم مطلوب نبوده و اثربخشی لازم را نداشته است. متأسفانه همبستگی ( ارتباط مستقیم) میان افزایش ارزش دلار و دیگر ارزها با افزایش قیمت جهانی طلا در ایران ایجاد شده که مخالف منطق اقتصادی است، به خاطر اینکه ارزش دلار و دیگر ارزها در جهان و بویژه در برابر طلا رو به کاهش است اما در ایران روند برعکس دارد و ارزش آن افزایش یافته است. ورود برخی بانک ها نیز سبب افزایش شدید نرخ دلار می‌شود که بارها نیز به آن اشاره کردیم. قیمت مصنوعات طلا معمولاً تابع بهای جهانی است و تحت تأثیر نوسان های آن قرار می‌گیرد اما همه تحولات در بازار طلای کشور از این نوسان ها ناشی نمی‌شود و تحولات نرخ ارز هم باید روندی معکوس باشد. وضع متغیرهای اقتصاد ملی هم باید در تعیین قیمت و ارزش واقعی سکه بهار آزادی و طلا سهم داشته باشد. چند ماهی است که حباب در بازار سکه طلا حاکم شده است و عرضه های بانک کارگشایی هم نتوانسته است این روند را کنترل و تعدیل کند. باید فشارهای روانی بازار حذف شود، چون اقتصاد ایران در مقایسه با همتاهای منطقه ای و حتی اروپایی خود از بیشترین شرایط و مزیت برای حفظ آرامش و ثبات قیمت برخوردار است. بنابرگزارش بانک جهانی و صندوق بین‌المللی پول ایران از کشورهای دارای رشد اقتصادی بالا در خاورمیانه است. در حالی که قیمت هر اونس طلا در بازار جهانی نوسان دارد اما دلالان در بازار ارز و سکه همچنان روند گران سازی را مدیریت می‌کنند. تبلیغات آگاهانه یا غیر هدفمند رسانه‌های گروهی و ملی هم باعث تشدید این روند می‌شود. مدیریت بازار سکه و طلا فلز «طلا» امن‌ترین و پایدارترین محل برای سرمایه‌گذاری است و پناهگاه سرمایه‌ها می‌شود. نوسان غیر منطقی در ارزش دارایی های غیر طلایی سبب می‌شود تقاضا برای تبدیل دارایی ها به این فلز گرانبها که مورد احترام همه زمان‌ها و مکان هاست، بیشتر شود. هم سنجی محیط‌های منطقه ای و جهانی نشان می‌دهد تحولات سیاسی و اقتصادی و اجتماعی به دوره شبه کامل رسیده است. کارشناسان پیش‌بینی کرده‌اند با ادامه جریانات سیاسی منطقه خاورمیانه و کشورهای لیبی و تونس قیمت طلا دچار نوسانات جدیدی در بازارهای جهانی شود. افزایش خرید طلا در کشورهای چین و هند و تبدیل شدن این دو کشور به بزرگترین خریداران شمش طلا سبب محدودیت تولید طلا در دنیا می‌شود. حوادث شمال آفریقا و خاورمیانه سرمایه گذاران را به این سمت برد که روی کالایی سرمایه گذاری کنند که حداقل تأمین کننده امنیت روحی برای آنها باشد؛ به همین جهت این افراد به طلا روی آوردند. نظام جهانی مالی و پولی و اقتصادی در حال پوست‌اندازی است و دلار امریکا نقش ارز برتر را از دست می‌دهد و اقتصاد جهانی برای رهایی از شر دلارهای ضعیف شاید خسارتی هم متحمل شود. در ماه های اخیر تقاضای اشخاص حقیقی و حقوقی برای خرید طلا بیشتر شده است. نرخ طلا در همه کشورها تقریباً از تحولات قیمت جهانی تأثیر می‌پذیرد وکشور ما از این تأثیر مستثنی نیست اما ثبات اقتصادی کشور فضا را برای رشد حبابی قیمت‌آن از بین می‌برد اما به نظر می‌رسد در بازار ایران، طلا و جواهر رشد حبابی شکل گرفته است و باید برای حذف این حباب تلاش کنیم. در برخی مواقع در حالی که قیمت طلا در بازارهای جهانی ثابت مانده، قیمت طلا و سکه در بازارهای داخلی رو به افزایش است. افزایش قیمت ارز از دلایل اصلی افزایش قیمت طلا در بازارهای داخلی است و باید این ارتباط هم مدیریت شود. بانک مرکزی ذخیره مطلوبی از طلا دارد و هر وقت بازار نیاز داشته باشد می‌تواند عرضه کند و بنا بر برخی آمارها 5 میلیون سکه طلای بهار آزادی آماده عرضه دارد. نباید اجازه دهیم بازار طلا و ارز کشور گرفتار سیاست ها و تحولات خارجی شود. دولت اگر سفته بازی و دلال بازی را از این بازار حذف کند و خروج طلا را هم کنترل یا محدود کند، می‌تواند از رشد حبابی قیمت سکه و طلا جلوگیری کند. هم اکنون نرخ رشد قیمت سکه و طلا بیشتر از روند جهانی است و باید واقعی‌تر شود. از طرف دیگر با توجه به ثبات اقتصادی و سیاسی ایران باید ورود طلا به کشور افزایش یابد. البته اگر قیمت‌های داخلی طلا کمتر از نرخ‌های جهانی می‌بود در آن صورت رانتخواری ایجاد می‌شد اما در حالی که نرخ های جهانی هم ارز با سکه طلا کمتر از نرخ های داخلی است سیاست افزایش تقاضا توصیه می‌شود حتی دولت می‌تواند طلا را از خارج بخرد و با قیمت بالاتر عرضه کند و سود هم ببرد (از طریق ضرب سکه). این فاصله قیمتی به نفع تجارت و واردات طلاست تا بازار به اصل طلایی عرضه و تقاضا پاسخ دهد و تسلیم شود. پایان مطلب/
کلمات کلیدی:
▫ ارز  ▫ نرخ  ▫ اقتصاد  ▫ پول  ▫ سکه بهار آزادی  ▫ تقاضا  ▫ طلا  ▫ سکه  ▫ ایران  ▫ اقتصادی  ▫ خرید  ▫ سرمایه  ▫ قیمت  ▫ بازار ارز  ▫ ارزها  ▫ حباب  ▫ نوسان  ▫ ارزش ذاتی 
اخبار مرتبط:
▫ تحلیل بنیادین بازار بین‌المللی طلا تا پایان سال ۲۰۱۲  همشهری آنلاین  -  اقتصادي  -  ‏۱۳۹۱/۰۳/۰۶
▫ در بازار طلا چه خبر است؟  پیمانه  -  اقتصادي  -  ‏۱۳۹۱/۰۲/۳۱
▫ دلایل صعود و سقوط طلا  تابناک  -  سياسي  -  ‏۱۳۹۱/۰۲/۳۰
▫ وزیر اقتصاد علت نوسان قیمت سکه طی روزهای اخیر را اعلام کرد  همشهری آنلاین  -  اقتصادي  -  ‏۱۳۹۱/۰۲/۲۷
▫ باز هم نرخ دلار یک شبه گران شد!  تابناک  -  سياسي  -  ‏۱۳۹۱/۰۲/۲۶
▫ طلا سقوط کرد  پول نیوز  -  اقتصادي  -  ‏۱۳۹۱/۰۲/۲۳
▫ وزیر اقتصاد: مردم در بازارهای حبابی ورود نکنند  هموطن سلام  -  اقتصادي  -  ‏۱۳۹۱/۰۲/۲۱
▫ به رسمیت شناختن صرافی‌ها توسط بانک مرکزی  تابناک  -  سياسي  -  ‏۱۳۹۱/۰۲/۲۰
▫ وارد بازارهای حبابی نشوید  جام جم  -  اقتصادي  -  ‏۱۳۹۱/۰۲/۱۹
▫ بازار ارز حبابی است؛ شکل‌گیری بازار ارز صادراتی  همشهری آنلاین  -  اقتصادي  -  ‏۱۳۹۱/۰۲/۱۹
▫ حقوق بگیران بازندگان اصلی نوسانات طلا هستند  کارمند نیوز  -  اجتماعي  -  ‏۱۳۹۱/۰۲/۱۶
▫ حباب سکه شکست/ تثبیت در ۷۰۰هزار تومان  فرارو  -  اقتصادي  -  ‏۱۳۹۱/۰۱/۲۹
▫ آغاز تولید انبوه شمش طلا؛ مردی که ۲ میلیارد تومان سکه خرید  همشهری آنلاین  -  آب و هوا  -  ‏۱۳۹۱/۰۱/۲۹
تاريخ انتشار: ۱۳۹۰/۹/۸  |  ساعت انتشار: ۱۳:۱۹  |  کد خبر: ۴۶۹۴۰۱  |  منبع: شبکه ایران  | 
پربیننده‌ترین اخبار اقتصادي
پربیننده‌ترین اخبار