مشروطیت، حجامت مردم

سایت ادبیات سوم، عبدالجبار کاکایی- مشروطیت آغاز جنبش تجدد طلبی در ایران است و اثرات فرهنگی آن در حرکت های بعدی مردم ایران و برخی ملت های مجاور مانند افغانستان موثر و محسوس است. بدون شک یکی از رویکردهای مشروطه خواهان تلاش برای محدود کردن قدرت های سنتی در ایران از جمله شاه زاده ها و آقازاده ها بود. ادبیات سیاسی مشروطه بر اصولی چون قانون آزادی و مبارزه با خرافات مذهبی و محدودیت های اجتماعی تاکید دارد. این جغرافیای کلی تعریف رخداد مشروطیت بر اساس قرائن موجود است. اما مطالبات هر یک از جمع های سیاسی داخل در جنبش خود قصه دراز دامنی است. در این که مشروطیت مانند اصلاحات قربانی تندروی های خود شد هم تردیدی نیست و به اصطلاح قولی است که جملگی برانند.اما شعر مشروطه درست در زمانی شکل می گیرد که آثار تجدد طلبی با سفرهای فرنگ شاه زاده های قجری و قیاس ممالک محروسه با بلاد فرنگ در گفتمان رایج سیاسی عصر مشهود می شود. تقریبا اصول خواسته های عمومی مردم و افق حرکت معلوم می شود و شعر به طراحی این صحنه می پردازد، غافل از این که در عرصه عمل تجربه هایی خام پیش روست و عدم امکان مهار زبان ها و قلم ها و بافت سنتی اطلاع رسانی رایج در ایران، عرصه را بر خیرخواهان واقعی ایران بزرگ تنگ می کند.تاثیر نفوذ همسایه شمالی و دخالت حکومت بریتانیا، قبای مشروطه خواهی را به چندین وصله دیگر می آراید و نفوذ شاه زاده های نیم جان قجری و پیوند روحانیون وحشت زده از رخنه بی دینی، این بنای نوساز را بر سر روشنفکران ایرانی خراب می کند. ماجرای تلخی که متهم اصلی آن پیشروان جنبش ومتعصبان سنتی جامعه ایرانند.هنوز بنای مشروطه در وطن اسلامی و مامن علوی صاحبان شریعت شیعی استوار نشده که تلاش برای ترویج بی دینی به شکلی توهین آمیز و مضحک آغاز می شود. میرزاده جوان ضمن تمسخر کسوت سنتی روحانیت در چند موضع از اشعار خود به تایید نظریه داروین می پردازد. ایرج میرزای نسبتا جوان اما خام به مضحکه شعائر دینی و سنت رایج تعزیه می پردازد و هر یک از پرچم داران مشروطه به نوعی در طراحی سنگ قبر آن دست می برند تا این آرزوی طبیعی و خواست عمومی تبدیل شود به یک میل سیاسی یک سویه و افراطی و مستعد تحریم و فتوا ...اگر خویشتن داری در شعر اجتماعی مشروطه بود و اگر گفتمان رایج در آن دوره مبتنی بر واقعیت های روز جامعه ایران بود، قطعا اتفاقات تاریخی صد سال اخیر سیر دیگری داشت. با این حال تصور می کنم خون های ریخته شده در مسیر مشروطیت به نوعی حجامت مردم برای تندرستی و واقع بینی در رفتار های سیاسی امروزشان بود.برگرفته از وبلاگ عبدالجبار کاکایی: سال های تاکنون

کلمات کلیدی:

▫ سنت ▫ مشروطیت ▫ مشروطه بیشتر ...

▫ سنت ▫ مشروطیت ▫ مشروطه ▫ رایج ▫ سیاسی ▫ ایران ▫ سنتی ▫ شاه زاده

اخبار مرتبط:

▫ تحليلي بر واقعه ‏۱۹ دي قم خبرگزاری فارس - سياسي - ‏۱۳۸۹/۱۰/۱۸

▫ سنت‌گرايي و نوگرايي در جريان انقلاب مشروطه جام جم - فرهنگي - ‏۱۳۸۹/۱۰/۱۲

▫ نهضت مشروطیت، نقطه عطف تاریخ معاصر ایران ایسکا - سياسي - ‏۱۳۸۹/۰۵/۱۳