سوبسید (یارانه) چیست؟

سوبسیدبه گزارش صبحانه،آنچه امروزه در جامعه ما تحت عنوان یارانه از آن نام برده می شود ، در واقع عبارت است از پرداخت مستقیم یا غیر مستقیم نوعی کمک مالی ، امتیاز اقتصادی یا اعطای برتری ویژه ای به موسسات خصوصی ، خانوارها و یا واحدهای دولتی که جهت دستیابی به اهداف مورد نظر انجام می پذیرد .

از مهمترین اهدافی که دولت ها به ویژه در کشورهای در حال توسعه مانند کشور ما با پرداخت یارانه دنبال می کنند ، جلوگیری ازگسترش فقر و بحران های اجتماعی تلاش برای برقراری عدالت حتی به بهای از دست رفتن بخشی از کارایی اقتصادی است .

اما دسته بندی های متعدد و تعاریف گوناگون از یارانه وجود دارد که در ادامه جهت آشنایی بیشتر به چند نمونه از این دسته بندیها و تعاریف اشاره خواد شد .

انواع یارانهاز نظر دسته بندی در حساب های مالی ، یارانه در دو دسته تقسیم مستقیم و غیرمستقیم طبقه بندی می شود .

الف ) یارانه مستقیم :

یارانه مستقیم ، مقدارهزینه هایی است که دولت به طور کلی برای حفظ منافع اقشار با درآمد پایین جامعه برای خرید کالاها وخدمات می پردازد .

این نوع هزینه کرد عمدتاٌ دریافت کنندگان کامل مشخص و برخوردار از شخصیت حقوقی دارد؛ موسسات و شرکتهای تولید کننده و ارائه دهنده کالاها و خدمات زیربنایی که تولید و ارائه خدمتشان در جهت منافع عمومی ، سبب زیان مالی آنهامی شود ، از این دسته اند . همانند شرکت های تولید کننده آب و برق و شرکت های ارائه دهنده خدمات حمل و نقل عمومی .

یارانه مستقیم خود به دو نوع یارانه تولیدی و یارانه مصرفی تقسیم می شود .

ب ) یارانه غیر مستقیم :

یارانه غیر مستقیم ، یارانه ای است که بابت ثابت نگاه داشتن قیمت مصرف کننده یا تضمین قیمت تولید کننده اختصاص مییابد. این نوع یارانه جنبه کالایی دارد و گیرندگان آن متعدد هستند.

همچنین یارانه ها از منظر مرحله ای که کالا و خدمت مشمول یارانه می شود به سه دسته تقسیم می شوند؛ یارانه تولیدی، یارانهمصرفی و یارانه خدماتی.

۱) یارانه تولیدی:

یارانه تولیدی به هر نوع مداخله دولت در اقتصاد که منجر به کاهش هزینه های تولید برای تولید کننده و یا افزایش قیمتدریافتی توسط تولیدکننده گردد، گفته می شود. به عنوان مثال ، کمک های دولت به صنایع و کشاورزان از این دسته است .

۲)یارانه مصرفی :

یارانه مصرفی هم مانند یارانه تولیدی ، به هر نوع تاثیر دولت که باعث شود مصرف کننده قیمتی کمتر از قیمت بازار را پرداختنماید اطلاق می شود .

۳) یارانه خدماتی :

یارانه خدماتی عبارت است از برخی کمک های دولت به موسسات و شرکت های خدمات عمومی که خدمات خود را با قیمتیکمتر از هزینه تمام شده به مصرف کنندگان عرضه می نمایند .به بیان دیگر ، یارانه خدماتی یارانه ای است که دولت به منظورکاهش برخی از هزینه های خدماتی برای مصرف کنندگان ، به پاره ای از خدمات عمومی پرداخت می کند . این قبیل خدماتبیشتر در برگیرنده خدمات عمومی شهری است .

یارانه ها براساس اینکه در قانون بودجه کشور به طور مشخص ذکر شده یا به طور ضمنی لحاظ می شوند به دو دسته آشکار (مثل یارانه آرد و کالاهای اساسی که با کالابرگ توزیع می شوند ) و پنهان ( مثل یارانه سوخت و مابه التفاوت نرخ ارز ) تقسیم می‌شوند .

و بالاخره از این نظر که چگونه در جامعه توزیع می شوند به سه گروه یارانه باز ( مثل یارانه بنزین قبل از سهمیه بندی که بدون محدودیت ، به میزان متفاوت و بسته به اینکه که هر کس چه مقدار مصرف کند در اختیار همه قرار می گرفت ) ، یارانه سرانه (مثل یارانه کالاهای کالا برگی که به شکل محدود و مشخص و به طور مساوی و برابر در میان همه افراد جامعه توزیع می شود ) ویارانه هدفمند ( مثل یارانه به شکل بن ها و کالا برگی هایی که به گروهای مشخصی از افراد جامعه مانند کارگران ، کارمندان ، ازکارافتادگان و مستمری بگیران پرداخت می شود ) تقسیم می شود .

یارانه دولتی چیست و چرا دولت ها یارانه پرداخت می کنند ؟

یارانه دولتی : مقدار تفاوت قیمت تمام شده کالا یاخدمات با قیمت تعدیل شده آن است که دولت برای حمایت از گروه هدف ،پرداختمی نماید تا گروه هدف با توجه به دریافت های خود ، قدرت خرید و زندگی مناسب را داشته باشد . معمولاٌ مقدار یارانه مورد نیازبا فرمول زیر مشخص می شود :

یارانه = سطح توان خرید عمومی – قیمت تمام شده کالا یا خدمات

یارانه دولتی در واقع نوعی پرداخت دولت به منظور حمایت از مصرف کنندگان ، توزیع کنندگان ، تولید کنندگان و یا هر سه نوعمی باشد؛ به این معنی که دولت یارانه را برای جبران قسمتی از قیمت کالاها و خدمات با هدف افزایش تولید به تولیدکنندگان ،افزایش کارکرد توزیع به توزیع کنندگان و افزایش قدرت خرید مصرف کننده بی درآمد یا کم درآمد ، به مصرف کنندگان میپردازد .

به طور کلی دولت ها با سه هدف عمده مبادرت به پرداخت یارانه می نمایند :

1)به کارگیری صحیح و به جای منابع و امکانات کمیاب کشور

2)ثابت نگه داشتن یا جلوگیری از نوسان زیاد قیمت ها

3)توزیع مناسب وعادلانه درآمدها

اما در نهایت هدف اصلی از توزیع یارانه دولتی ، کمک به اقشار مستضعف جامعه است ؛ به این امید که همه انسان های تحت حاکمیت دولت به حداقل نیازهای اولیه زندگی که در قانون اساسی ، شرع و عرف ، حقوق اساسی و قوانین بین المللی ذکر شده ،دست یابند ./میزان

تاريخ انتشار: ۱۳۹۶/۳/۱۵  |  ساعت انتشار: ۱۰:۲۶  |  کد خبر: ۳۰۷۳۸۵۵  |  منبع: صبحانه آنلاین  | 

نظر شما

- از تایپ جملات فارسی با حروف انگلیسی خودداری نمایید.
- از ارسال پیام های تکراری که دیگر مخاطبان آن را ارسال کرده اند خودداری نمایید.
نام:
ایمیل:  
نظر:  
کد امنیتی :
 

ارسال